Ի՞նչ է քիմիաթերապիան

Լսել եմ, որ քաղցկեղով հիվանդներին հաճախ նշանակում են քիմիաթերապիայի կուրս: Ի՞նչ է դա և ինչպե՞ս է այն կատարվում: Գ.Գալոյան, ք. Հրազդան

Վերջին տասնամյակներում, երբ հաճախ ենք լսում այնպիսի սարսափելի հիվանդության մասին, ինչպիսին քաղցկեղն է, հնչում է նաև բժշկական մի տերմին`«քիմիաթերապիա»: Ի՞նչ բուժգործողություն է դա և ո՞րն է դրա էությունն ու նշանակությունը:

Քիմիաթերապիան որոշակի դեղորայքային պատրաստուկների կիրառումն է չարորակ բջիջների, այսինքն, քաղցկեղային ուռուցքների բուժման համար: Այս բուժգործողության նշանակումից առաջ ամբողջ օրգանիզմը մանրամասն զննվում է, դրա կենսագործունեության, պահուստային հնարավորությունների գնահատականն է տրվում:

Եթե հայտնաբերվում են նաև ինչ-որ ուղեկցող հիվանդություններ կամ պացիենտն արդեն տարիքով է, ապա դա չի նշանակում, որ պետք է հրաժարվել քիմիաթերապիայից: Բուժող բժիշկն անպայման հաշվի կառնի պացիենտի օրգանիզմի արտահայտված բոլոր առանձնահատկությունները:

Պայմանավորված ուռուցքային հիվանդության փուլով, տեսակով, քիմիաթերապիայի բուժգործողությունը կարող է օգտագործվել հետևյալ նպատակներով.

• ամբողջ ուռուցքի չարորակ բջիջների լիովին ոչնչացման համար:
• ախտորոշված ուռուցքի աճի կանգնեցման համար:
• ուռուցքի փոքրացման, այսինքն, այնպիսի պայմանների ստեղծման համար, որի շնորհիվ վիրահատական ճանապարհով հնարավոր կլինի հեռացնել այն:
• ուռուցքի բջիջների հուսալի ոչնչացման համար, որոնք ամեն դեպքում կարող են մնալ անցկացրած վիրահատությունից հետո:

Որպես կանոն, քիմիաթերապիան օգտագործում են ճառագայթային թերապիայի կամ վիրահատական միջամտության հետ միասին:

Որոշ պացիենտներին քիմիաթերապիան անցկացնում են վիրահատությունից առաջ, ուռուցքը փոքրացնելու նպատակով, իսկ մյուսներին վիրահատությունից հետո` չարորակ բջիջների լրիվ ոչնչացման համար: Լինում են այնպիսի դեպքեր, երբ քիմիաթերապիան մարդու կյանքը փրկելու միակ ճանապարհն է դառնում: Որոշ պատրաստուկներ կան, որոնց ազդեցությունն ուղղված է քաղցկեղային ուռուցքների ոչնչացմանը, աճի կանգին, նաև դրանց բաժանմանը: Դրանք ազդում են չարորակ բջիջների մեմբրանի վրա և ոչնչացնում ներքին կառուցվածքը:

Կան նաև որոշ պատրաստուկներ, որոնք բարձրացնում են ամբողջ օրգանիզմի պաշտպանական ուժերը, դրանով իսկ ստեղծելով այսպես կոչված, հակաուռուցքային իմունիտետ: Ներկայումս բժիշկները փորձում են ուռուցքի դեմ օգտագործել միանգամից մի քանի դեղպատրաստուկներ: Դա պոլիքիմիաթերապիան է: Արդեն ապացուցված է, որ ճիշտ ընտրված դեղպատրաստուկները շատ արդյունավետ են ազդում: Անհրաժեշտ պատրաստուկը կամ հաջողված համակցումն, իհարկե ընտրում է բժիշկ-ուռուցքաբանը, իսկ այդ դեպքում նա հաշվի է առնում չարորակ ուռուցքի տարածվածության աստիճանը, օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը, ուշադրություն է դարձնում ուռուցքի տեսակին և չափին:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ